Voorbeelden uit de praktijk

Bouwinvest Real Estate Investors B.V. investeert institutioneel vermogen van pensioenfondsen en verzekeraars in vastgoed. Ze beleggen op een verantwoorde manier voor de lange termijn en met oog voor de wereld om hen heen, waarbij ze beogen om risico’s te spreiden en goede rendementen te genereren voor hun klanten. Bouwinvest beheert een gediversifieerd assortiment van drie internationale mandaten en vijf Nederlandse sectorfondsen, waarvan er drie open zijn voor institutionele beleggers: de Residential, Retail en Office fondsen. 

Duurzaamheid maakt een belangrijk deel uit van de strategieën van Bouwinvest. Om in 2045 aan de klimaatdoelen van Parijs te voldoen, werkt de organisatie er hard aan om iedere asset duurzaam te maken – ook hun hotels. “Dat betekent dat we duurzame maatregelen in de bouw opnemen, en dat we veranderingen doorvoeren in bestaande panden”, zegt Korenberg. “Wij richten ons op de BREEAM-methode voor hotels, en stellen hoge eisen aan zowel nieuwe als bestaande assets – ook als het gaat om beheer.” 

Voor het implementeren van duurzame maatregelen is een goede timing ook essentieel. “Door binnen de reguliere vastgoedcyclus te werken, kun je de grootste veranderingen voor elkaar krijgen”, zegt Korenberg. Dat betekent dat je niet alleen nieuwbouw- en renovatieprojecten optimaal benut, maar ook gepland onderhoud en vervanging van installaties. En in de hotelwereld komen dat soort natuurlijke momenten nog vaker voor. “Een hotelketen kiest gemiddeld elke 3, 4 jaar een nieuwe look and feel,” zegt Korenberg, “en dat is het moment waarop wij in beeld komen en in gesprek gaan over mogelijke duurzame opties, voor installaties maar ook over hoe er wordt omgegaan met de oude materialen.” 

De hotels zijn nu uitgerust met apparaten van Smartvatten, net als de andere panden, waardoor Bouwinvest het waterverbruik en mogelijke lekkages digitaal en op afstand kan monitoren. Verschillende hotels zijn verder uitgerust met groendaken en daktuinen. “De daktuin van het NH Hotel in het WTC Den Haag is een goed voorbeeld van een oplossing met een tweeledige doelstelling”, zegt Korenberg. “Het is een buitenruimte in een stedelijke ruimte waar mensen samen kunnen komen, terwijl het ook dienst doet als waterbuffer voor de stad door het gebruik van bassins die uitgerust zijn met innovatieve sensoren om overtollig regenwater op te vangen.” 

De beursgenoteerde kantorenbelegger NSI N.V. is gericht op goed gelegen kantoren in regio’s met economische groei. Door te investeren in aantrekkelijke ruimtes en hoogwaardige service zijn ze in staat om te zorgen voor duurzaam en groeiend rendement terwijl ze zich inspannen om hun impact op het milieu te verlagen. Het bedrijf heeft als langetermijndoel voor hun portfolio om in 2035 CO2-neutraal te zijn. Om dat doel te halen hebben ze een Paris Proof roadmap gemaakt en werken ze aan de vertaling van hun ambities naar heldere stappen voor ieder gebouw. Het volledige portfolio werd in 2019 en 2020 beoordeeld om de prestatie van ieder gebouw te bepalen en wat voor maatregelen er genomen moet worden tijdens aanstaande renovaties.

Het is inmiddels standaard voor NSI om waterbesparende douchekoppen, kranen en toiletten met dubbele spoelknop in ieder nieuwbouw- en renovatieproject op te nemen. Om hun waterverbruik te monitoren en lekkages te voorkomen, gebruiken ze nu de Smartvatten service. “We zijn begonnen met het monitoren van ongeveer vijf gebouwen en hebben dat inmiddels uitgebreid naar ons complete multi-tenant portfolio. Op iedere plek waar wij het water beheren, geeft Smartvatten ons inzicht”, zegt Solleveld. “En waterefficiëntie is een uitstekende manier om extra punten te scoren voor GRESB en BREEAM.” Verder werken ze in een aantal nieuwbouwprojecten inmiddels met grijswatercircuits en groendaken. 

NSI zit in de laatste ontwerpfase van een gebouw op de Zuidas in Amsterdam, een waar paradepaardje. “Het wordt een hybride gebouw, met een houten constructie waarbij er alleen voor de liftschachten gebruik wordt gemaakt van beton”, zegt Solleveld. “We willen zorgen dat het het meest duurzame kantoorgebouw wordt dat er bestaat, met het laagst mogelijke energieverbruik en het bijbehorende Outstanding label van BREEAM.” In een ander pand hebben ze een klimaatsysteem geïntroduceerd waar sensoren bepalen welke delen van het gebouw verwarmd of gekoeld moeten worden, gebaseerd op het aantal aanwezige personen. “Het comfort is verbeterd, evenals het klimaatlabel.” 

Syntrus Achmea, investment manager in vastgoed en hypotheken voor institutionele beleggers, belegt in duurzaam vastgoed dat zowel financieel als maatschappelijk rendement oplevert. Nadat ze zich al een aantal jaar hadden gericht op het monitoren en verminderen van het energieverbruik van hun panden, hadden ze nog steeds geen efficiënte manier om inzicht te krijgen in hun waterverbruik. “Slimme watermeters waren niet beschikbaar, of heel erg duur”, zegt Roel Kalfsvel, Manager of Sustainability en verantwoordelijk voor het ontwikkelen van het ESG-beleid van het bedrijf. Syntrus Achmea is in 2019 in zee gegaan met Smartvatten en heeft het slimme watermonitoringssysteem in ongeveer 40 panden uitgerold, waaronder appartementencomplexen, winkelcentra en gezondheidscentra. “Het belang van duurzaamheid is al zo’n tien jaar een groot onderwerp, maar er bestaat een hoop greenwashing”, zegt Kalfsvel. “Het gaat onze investeerders om echte resultaten: je moet bewijzen dat je echt werkt aan het verduurzamen van je portfolio. En Smartvatten helpt ons om échte data te laten zien aan onze investeerders.” 

Het bedrijf werkt toe naar een halvering van de CO2-uitstoot in 2030 en wil in 2050 een compleet koolstofneutrale portfolio hebben. Een mooi voorbeeld van hun werk aan het verminderen van de CO2-uitstoot is het De Flair gezondheidscentrum in Gilze en Rijen. De locatie, die 2.331 m2 beslaat en ruimte biedt aan 15 verschillende gezondheidszorgdisciplines, werd een paar jaar terug herontwikkeld. Conventionele verlichting werd vervangen door LED-verlichting, verwarmingsbuizen werden geïsoleerd en er werd een extra warmtepomp geïnstalleerd. Een nieuw geïmplementeerd gebouwbeheersysteem laat systemen met elkaar communiceren waardoor overlap in verwarmen en koelen wordt voorkomen. Het dak werd extra geïsoleerd en er is een discussie gaande over het installeren van zonnepanelen. Samen hebben deze maatregelen geleid tot een reductie van 35% in de CO2-uitstoot. 

Bij Athora, een pensioen- en levensverzekeraar, zijn ze continu op zoek naar nieuwe manieren om hun gebouwen duurzamer te maken. Van het monitoren van het watergebruik, zonnepanelen, warmte- en koudeopslag en een elektrisch wagenpark tot het aanbrengen van sensoren in kranen en plaatsen van stickers over verantwoord watergebruik in toiletten. Ze doen momenteel onderzoek naar grijswaterrecycling. De hoeveelheid drinkwater die door al die toiletten in al die kantoren wordt gebruikt vindt Willem van Biezen, Hoofd Facilitair Management, bizar. “We hebben een enorme vijver op onze locatie in Amstelveen en ik ben met mijn technisch manager in gesprek over het opzetten van een grijswatercircuit”, zegt hij. “Ik ben geen expert, maar waarom zouden we het water uit de vijver, regenwater en afvalwater níét gebruiken om onze toiletten door te spoelen?” 

DOWNLOAD WHITE PAPER