Waterschaarste

Door een alsmaar groeiende bevolking krijgen steeds meer mensen over de hele wereld te maken met waterschaarste. Maar wat houdt waterschaarste precies in? Het gaat niet alleen over de hoeveelheid water die bestaat – het gaat ook over de toegankelijkheid en kwaliteit ervan. Laten we het probleem verder bestuderen, wat de oorzaken ervan zijn en wat we kunnen doen om het tij in positieve zin te keren.

Ongeveer 70% van het aardoppervlak is bedekt met water, maar zoetwater is daar maar 3% van. Twee derde van die hoeveelheid zit of vast in ijskappen en gletsjers of is ernstig vervuild – wat betekent dat het niet toegankelijk of niet geschikt is voor menselijk gebruik. Omdat schoon en veilig water essentieel is voor drinkwater, sanitaire systemen en voedselproductie en voor het behandelen en voorkomen van ziektes, is het verminderen en verantwoord management van ons waterverbruik kritiek voor de mensheid.

Huidige situatie en oorzaken

Op een totale wereldbevolking van 7,8 miljard mensen hebben er ongeveer 1,1 miljard geen toegang tot water en hebben 2,7 miljard ten minste één maand per jaar te maken met waterschaarste. Daarnaast had bijna driekwart van de natuurrampen in de afgelopen 20 jaar te maken met water. Overstromingen en droogtes raakten meer dan drie miljard mensen. De gevolgen van overstromingen leiden niet alleen tot schade aan mensen, dieren, landschappen en gebouwen, maar ook – hoe tegenstrijdig dat ook klinkt – tot een verdere beperking van toegang tot veilig water, omdat het de watervoorziening vervuilt. En volgens Mami Mizutori, speciaal vertegenwoordiger voor rampenrisicovermindering van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties: “Droogte staat op het punt om de volgende pandemie te worden en er is geen vaccin om het te genezen.”

De hoofdoorzaken van waterschaarste zijn bevolkingsgroei, landbouw en vervuiling. Ieder persoon in onze groeiende bevolking heeft water nodig, wat betekent dat de vraag constant stijgt. Maar er is ook steeds meer eten nodig, waarvan de productie een enorme tol eist van watervoorraden, verspilling veroorzaakt door inefficiënt gebruik en bijdraagt aan de vervuiling van de watervoorziening. De drie oorzaken zijn onlosmakelijk verbonden en dragen samen bij aan een groter probleem: klimaatverandering.

Wereldwijde weer- en waterpatronen zijn veranderd en zullen dat blijven doen, wat leidt tot de eerdergenoemde droogtes en overstromingen. Wanneer er niet op een duurzame manier met water wordt omgegaan draagt dit bij aan klimaatverandering, wat vervolgens de uitdagingen die er nu al zijn wanneer we duurzaam watermanagement proberen te implementeren verergert. Het is een probleem dat we alleen samen kunnen oplossen. 

Maar je kunt iets alleen oplossen als je je bewust bent van het probleem. En dat brengt ons bij het laatste probleem: gebrek aan bewustzijn. Want hoewel duurzaamheid over de hele wereld steeds meer prioriteit begint te worden ligt de focus doorgaans volledig op het verminderen van CO2-uitstoot. De doorlopende verspilling en het enorme besparingspotentieel van water wordt te vaak over het hoofd gezien, inclusief de vermindering van CO2-uitstoot die gepaard gaat met het verwarmen van water, het zuiveren van (zee)water en het behandelen van afvalwater. 

DOWNLOAD WHITE PAPER

Mondiale samenwerking en de Sustainable Development Goals

The Sustainable Development Goals (SDG’s) van de Verenigde Naties hebben hun oorsprong in de VN-conferentie inzake Duurzame Ontwikkeling in Rio de Janeiro in 2012 en werden aangenomen in 2015. Ze zijn samen ‘een universele oproep tot actie om een eind aan armoede te maken, de planeet te beschermen en ervoor te zorgen dat in 2030 iedereen vrede en welvaart kent.’6 De 17 doelen hebben allemaal een eigen specifieke focus, maar zijn tevens met elkaar verbonden. Hoewel alleen SDG 6 specifiek gericht is op schoon water en sanitaire systemen, kunnen de andere doelen niet worden behaald zonder aandacht te hebben voor water. 

In 2018 werd de UN Water Action Decade gelanceerd om de focus op water en het cruciale belang ervan voor duurzame ontwikkeling te vergroten en aan te zetten tot actie om het gebruik en management van water te veranderen. Maar de aandacht voor en acties op het gebied van water liggen nog steeds achter. 

“Duurzaamheidsdoel ligt enorm achter. Dit hindert de vorderingen om de Agenda voor 2030 te behalen, mensenrechten te realiseren en wereldwijde vrede en veiligheid te creëren”, zei Secretaris-Generaal van de VN António Guterres in juli 2020. “Water wordt wereldwijd bedreigd door twee gevaren van toenemende vraag en onttrekkingen en de achteruitgang van waterbronnen en aanverwante ecosystemen door klimaatverandering, vervuiling en andere bedreigingen. De crisis in water en sanitaire systemen vraagt om een holistische, systemische en multilaterale respons.”

UN-Water lanceerde de SDG 6 Global Acceleration Framework om de voortgang te versnellen van de SDG’s die te maken hebben met water en sanitaire systemen, en geeft aan dat actie wordt aangedreven door vijf versnellers. Dat zijn geoptimaliseerde financiering, data en informatie, capaciteitsontwikkeling, innovatie en op samenwerking gebaseerde governance – en iedereen moet zijn steentje bijdragen. 

Dus hoe kan de vastgoedsector zijn steentje bijdragen in het tegengaan van waterschaarste? We gaan eerst kijken naar de connectie van de sector met water.